Tohum ve Biz

CengizCebi tarafından

GerminatingBeans

İlkokul yıllarında hemen herkesin yapmış olduğu bir çimletme deneyi vardır. Genellikle fasülye tohumu kullanılır. Tohum bir kapta ıslak toprağın ya da pamuğun altına konur ve birkaç gün içinde tohumun içinden hem aşağı doğru köklerin hem de yukarı doğru yeşil bir sürgünün çıktığı gözlenir. Böylece bitkilerin tohumlardan nasıl meydana geldiği basitçe “açıklanmış” olur.

Oysa olay yalnızca betimlenmiştir, açıklanmış değildir. Biraz daha ileri gidilip tohum içinde meydana gelen olaylar tüketici bir şekilde sıralandığında olay açıklanmış olur mu? Hayır yine olmaz. Burada yapılan da -her ne kadar detaylı olursa olsun- bir betimlemedir. Açıklamada, bir olayın nasıl olup da gerçekleştiği üzerine üst düzey bir söylem söz konusudur. Olayı onu oluşturan alt olaylara indirgemek bir açıklama değildir.

Açıklama olayları “metafizik” bir kaynağa/temele dayandırmadır. (Materyalizm vb. öğretilerin de metafizik nitelikli oldukları felsefe ansiklopedilerine bakılarak teyid edilebilir.) Bunu yapamayan bir kimsenin yapabileceği en iyi “açıklama”, bilmiyorum diyebilmektir, betimlemeyi açıklama saymak değildir. Yukarıdaki örnekten yola çıkarak bir açıklamaya varmak isteyen kimse “canlılık” üzerine kafa yormaya, bu konu hakkında söylenmiş olanları araştırmaya ihtiyaç duyar. Böyle bir “arayış” içine girmeyen bir kimsenin, hayatı anlamak gibi bir derdinin olmadığını rahatlıkla söyleyebiliriz.

Reklamlar